در سال 1404 در سطح آمریت معارف ولسوالی مالستان ولایت غزنی مجموعاً به تعداد (71) باب مکاب و مدارس فعالیت داشت است که با روی‌کارآمدن حکومت امارت اسلامی و بسته‌شدن مکاتب دخترانه از صنف هفتم به بالا، طبق لزوم دید رهبری امارت اسلامی در سال متذکره تعداد فارغان صنف دوازدهم لیسه‌های ولسوالی مالستان سیر نزولی را طی نموده است. چنان‌که بر اساس معلومات و ارقام ارائه‌شده از جانب مدیریت اجرائیه آمریت معارف ولسوالی مالستان، در سال ۱۴۰۴ خورشیدی در سطح این ولسوالی مجموعاً ۱۹٬۴۲۰ تن شاگرد دختر و پسر در ۱۰ باب لیسه پسرانه، ۱۰ باب لیسه دخترانه، ۱۸ باب لیسه مختلط، ۱۲ باب مکتب متوسطه، ۱۲ باب مکتب ابتدائیه و ۹ باب مکتب تعلیمات اسلامی تنظیم بوده‌اند.

از مجموع شاگردان متذکره، در سال ۱۴۰۴ تنها ۳۲۱ تن شاگرد پسر موفق به فراغت از صنف دوازدهم گردیده‌اند و هیچ شاگرد دختر شامل این آمار نمی‌باشد. تداوم این وضعیت می‌تواند پیامدهای منفی و جبران‌ناپذیری را در عرصه تعلیم و تربیه، به‌ویژه در بخش آموزش دختران، در سطح ولسوالی مالستان به دنبال داشته و کاهش چشم‌گیر فارغان صنف دوازدهم، به‌ویژه حذف کامل دختران از چرخه فراغت، زنگ خطری جدی برای آینده تعلیمی و اجتماعی ولسوالی مالستان محسوب شده و با بسته‌ شدن مکاتب دخترانه از صنف هفتم به بالا، روند فراغت به‌گونه محسوس کاهش یافته و عملاً فرصت فراغت برای دختران به صفر رسیده است. مقایسه تعداد کل شاگردان با میزان فارغان نشان‌دهنده افت شدید کارایی نظام تعلیمی در مقطع لیسه می‌باشد. در صورت ادامه این روند، آسیب‌های عمیقی بر توسعه انسانی و آموزشی وارد خواهد شد. با توجه به بحران و مشکلات موجود برای جلوگیری از تشدید بحران آموزشی بیشتر، از مقام ذیصلاح امارت اسلام افغانستان تقاضا به عمل می آید که در آینده های نزدیک زمینه دسترسی عادلانه به آموزش به دوره های متوسطه و لیسه، به‌خصوص برای دختران را فراهم نمایند.

باحرمت

سیدمحمد قیوم خرم

1404/11/1